In januari 2014 werd Bo geboren, een kruising tussen een Oudduitse herder en een witte herder. Inmiddels zit ze in haar dertiende levensjaar. Natuurlijk komen er zo langzamerhand wat ouderdomskwaaltjes om de hoek kijken en gaat niet alles meer zo snel als vroeger, maar Bo is nog steeds een actieve en enthousiaste hond.
In datzelfde jaar, 2014, begonnen Bo en ik samen bij de RHWW. Wat toen begon als een nieuwe uitdaging, groeide uit tot iets wat een heel belangrijk onderdeel van ons leven is geworden. Bo was mijn eerste reddingshond en samen hebben we het vak eigenlijk vanaf het begin geleerd. Inmiddels is ze uitgegroeid tot een zeer ervaren reddingshond met, zoals ik het zelf graag noem, een enorme rugzak vol ervaringen.
Door al die jaren van trainen en inzetten heb ik Bo ontzettend goed leren kennen. Ik weet hoe ze zoekt, hoe ze reageert en vooral wanneer haar gedrag verandert omdat ze menselijke lucht in haar neus krijgt. Dat vertrouwen ontstaat niet zomaar. Daar gaan honderden trainingsuren, bivakken, zoekacties en vooral heel veel samenwerken aan vooraf. De band die je daarbij met je hond opbouwt, is eigenlijk nauwelijks uit te leggen. Je leert elkaar zonder woorden begrijpen.
Bo is bijvoorbeeld een hond die tijdens het zoeken vaak relatief dicht bij mij blijft. Regelmatig kreeg ik tijdens trainingen dan ook te horen: “Stuur je hond eens wat verder naar voren.” Maar juist doordat ik Bo zo goed ken, weet ik dat ik mij daar niet druk om hoef te maken. Als zij tijdens het zoeken ineens meer dan twintig meter van mij vandaan gaat, weet ik eigenlijk al genoeg: ze heeft lucht! Vanaf dat moment gaat ze en volgt ze haar neus. Ik heb door de jaren heen geleerd om haar daarin volledig te vertrouwen.
Een mooi voorbeeld daarvan was een training in een verlaten kantoorgebouw. In zo’n gebouw heb je te maken met gangen, deuren en allerlei luchtstromen en tochtgaten, waardoor menselijke geur zich heel anders kan verspreiden dan je verwacht. Het slachtoffer lag dit keer achter een nooddeur aan de buitenzijde van het gebouw. Verschillende honden waren deze plek al voorbijgelopen. Bo niet. Zij bleef maar aangeven dat er op die plek iets moest zijn. Ze was zo vastberaden dat ik wist: hier moet ik haar vertrouwen. En inderdaad, achter de nooddeur bevond zich het slachtoffer. Tot grote verbazing van de instructeur. Voor mij was het vooral weer zo’n moment waarop Bo liet zien hoeveel ervaring ze inmiddels had opgebouwd.
Een andere bijzondere ervaring begon met een telefoontje van Louise. Er was een inzet op het water en de vraag was of Bo mee kon. Mijn eerste reactie was: “Bo heeft nog nooit vanaf een boot gezocht.” Het antwoord van Louise was simpel: “Ik heb er alle vertrouwen in.” Dus gingen we. Eenmaal op de boot leek Bo zich weinig aan te trekken van het feit dat dit compleet nieuw voor haar was. Ze schakelde over naar haar werk en deed precies wat ze moest doen. Alsof ze nooit anders had gedaan. Ook dat typeert haar: als het tijd is om te werken, dan werkt ze.
Naast alle trainingen, oefeningen en bivakken hebben we samen door de jaren heen vele echte zoekacties mogen meemaken, zowel in Nederland als in het buitenland. Iedere inzet heeft zijn eigen verhaal en sommige daarvan vergeet je nooit meer. Een van de meest indrukwekkende ervaringen was zonder twijfel onze inzet na de aardbeving in Turkije. Werken onder zulke omstandigheden maakt diepe indruk en laat tegelijkertijd zien waarvoor je al die jaren traint. Op zulke momenten vormen hond en geleider echt één team en moet je volledig op elkaar kunnen vertrouwen.
Nu Bo ouder wordt, realiseer ik mij steeds meer hoe bijzonder de afgelopen jaren zijn geweest. Zij is niet zomaar mijn hond, maar mijn maatje en mijn collega met wie ik ontzettend veel heb meegemaakt. We hebben samen geleerd, fouten gemaakt, successen gevierd, uren getraind, kilometers gemaakt en op plekken gezocht waar je onder normale omstandigheden waarschijnlijk nooit zou komen.
Eigenlijk had ik graag al eerder met een jonge hond willen beginnen, zodat die nog van Bo had kunnen leren. Door mijn opleiding was dat helaas niet te combineren. Dat vind ik ergens jammer, want wat had ik graag een jonge hond naast deze ervaren dame zien meelopen en dingen van haar zien overnemen.
Maar één ding weet ik zeker: na Bo komt er opnieuw een hond waarmee ik dit avontuur wil aangaan. Een nieuwe hond met een eigen karakter, een eigen manier van zoeken en uiteindelijk een eigen rugzak vol ervaringen. Geen vervanger van Bo, want iedere hond is uniek. Wel een nieuwe kameraad waarmee ik hopelijk opnieuw jarenlang dit mooie, intensieve en soms zware, maar bovenal ontzettend dankbare werk mag doen.
En Bo? Die mag voorlopig vooral lekker Bo blijven. Een ervaren reddingshond, mijn eerste RHWW-hond en bovenal mijn maatje, waarop ik na al die jaren nog altijd blind kan vertrouwen en we zullen zien welke avonturen we nog mogen beleven samen.
Jan Schouten, Bjørn